inloggen     

Bereiding van ayurvedische remedies

De bereiding van ayurvedische middelen wordt in de klassieke boeken tot in detail behandeld. Bij de bereiding is niet alleen de juiste identifi catie van het kruid van belang, maar ook welk deel van de plant is gebruikt, wanneer het kruid geoogst is en hoe het bewaard is. De ayurvedische farmacologie maakt gebruik van zo'n zesentwintig bereidingsvormen van medicijnen, waaronder poeders, extracten en tabletten, decocten en infusies in water en melk, siropen, pasta's, distillaten, fermentaties en kruidenoliën.
Enerzijds zijn deze bereidingen ontworpen voor het bereiken van de specifieke effecten en het verbeteren van de opneembaarheid, anderzijds dienen enkele ter behoud van de energetische werking van de verschillende kruiden. Op enkele van deze speciale bereidingen zal hier wat dieper worden ingegaan.

Churna
Het woord churna betekent letterlijk 'poeder'. Een churna is een poeder van gedroogde vruchten, kruiden of andere plantaardige stoffen. Afhankelijk van de receptuur wordt dit poeder soms met verse sappen van dezelfde plant bevochtigd, in de zon gedroogd en opnieuw vermalen. Het aantal ingrediënten kan naar westerse begrippen erg groot zijn; churna's met zo'n zestig bestanddelen zijn niet uitzonderlijk.
Over het algemeen wordt een churna met water ingenomen. Afhankelijk van de constitutie van de patiënt of de samenstelling van de churna gebeurt dit soms ook met ghee (geklaarde boter), honing of melk. Voorbeeld in dit vademecum: Colayur.

Vati of guti
Ook bij de bereiding van een vati of guti worden de kruiden of plantendelen en vruchten gedroogd en tot poeder vermalen. Na dit proces wordt het poeder vermengd met een bepaalde hoeveelheid planten- en vruchtensappen, waardoor een zachte kleiachtige substantie ontstaat. Van deze substantie worden pilletjes gedraaid die vervolgens worden gedroogd. Tegenwoordig worden vati's voornamelijk machinaal gefabriceerd. Veel ayurvedische middelen die in Nederland verkrijgbaar zijn worden in pil- of tabletvorm geleverd.

Bhasma en pishti
Bhasma's zijn middelen die ontstaan door bewerkingen waarbij metalen, edelstenen en mineralen worden verhit en afgekoeld, gezuiverd en verpulverd. Deze procedure wordt vele malen herhaald. Bij de bereiding van pisthi's worden de grondstoffen niet verhit, maar alleen verpulverd, behandeld in rozenwater en gedroogd. Bhasma's worden bijzonder goed door het lichaam opgenomen en behoren tot de krachtigste ayurvedische medicijnen.
Voor een goede therapeutische werking moeten bhasma's en pisthi's aan de volgende voorwaarden voldoen:
1. indien de bhasma of pishti op water wordt gestrooid, moet het poeder blijven drijven;
2. het poeder moet zo fijn zijn dat het in de groeven van de vinger kan komen;
3. bij verhitting mag de bhasma niet meer in zijn oorspronkelijke staat terugkeren.
Voorbeeld: Praval pishti. Bhasma's en pisthi's worden ook veel in andere ayurvedische middelen verwerkt.

Kwath
Een kwath is een kruidendrank waarvoor een mengsel van kruiden wordt gekookt met een 16 maal zo grote hoeveelheid water. Door het kookproces wordt de substantie vervolgens in zekere mate ingedikt. Een kwath is gemakkelijker opneembaar en heeft een krachtiger werking dan churna's. Een kwath kan ook als anupana (middel om pillen of tabletten door te slikken) worden aangewend voor andere ayurvedische middelen. Voorbeeld: Rog Nashak.

Avahela
Een avahela is een pasta waarin honing, ghee en kruiden verwerkt zijn. Tijdens het mengen wordt de substantie verwarmd.
Dit bereidingsproces neemt enkele uren in beslag. De meeste avahela's worden met melk ingenomen. Avahela's hebben over het algemeen een lichaamsvoedende werking en zijn daarom met name geschikt voor stimulering van de aanmaak van lichaamsweefsels. Vaak worden deze pasta's als tonicum voorgeschreven na een reinigingskuur.

Asava's en rishta's
Asava's en rishta's zijn kruidendranken welke door fermentatie zijn verkregen op basis van suiker of honing. Naast verse plantensappen en decocten kunnen ze ook minerale toevoegingen bevatten. De alcohol in rishta's en asava's ontstaat door het gistingsproces; het alcoholgehalte varieert van 7 tot 10%. Het verschil tussen een asava en rishta is, dat bij een asava de specifieke ingrediënten in water worden opgelost voor fermentatie, en dat voor het bereiden van de rishta de kruidendrank gedurende een bepaalde tijd gekookt wordt, terwijl de overige ingrediënten eraan worden toegevoegd.
De geneeskrachtige werking van deze kruidendranken neemt in de loop der tijd toe. 
Asava's en rishta's zijn uiterst gemakkelijk opneembaar. Vooral voor mensen met een zwakke constitutie is dit van belang. Asava's en rishta's worden over het algemeen direct na de maaltijd ingenomen, in een dosering van 10 tot 30 ml met dezelfde hoeveelheid water. Voorbeeld: Arjuna rishta.

Taila's
Kruidenoliën of taila's worden in Ayurveda voor het grootste deel toegepast als massageoliën. Het gebruik ervan combineert de heilzame effecten van massage met de geneeskrachtige werking van medicinale kruiden. De kruiden en mineralen die in de olie verwerkt zijn verlenen elke olie zijn specifieke werking en indicaties.
In het algemeen worden ayurvedische kruidenoliën als volgt bereid: 1 deel kruiden, 4 delen olie en 16 delen water worden gedurende 4 tot 8 uur op een laag vuur verwarmd. Tijdens dit proces gaat de medicinale werking van de kruiden over op de basisolie. De olie is klaar zodra al het water uit het beginmengsel is verdampt.

Kruidenoliën
In deze sectie vindt u een overzicht van de toepassingen en werking van enkele waardevolle medicinale kruidenoliën die in de ayurvedische geneeskunde worden
gebruikt. Binnen het geheel van ayurvedische preparaten nemen kruidenoliën een belangrijke plaats in. Met name bij een aantal chronische ziekten en bij ziekten die samenhangen met een verstoorde stofwisseling, kunnen ayurvedische kruidenoliën een goede bijdrage aan de behandeling leveren.
Medicinale kruidenoliën worden bij de volgende therapeutische behandelingen gebruikt:
1. lichaamsmassage of plaatselijke massage;
2. oliebehandeling van het hoofd, meestal in de vorm van massage van het hoofd;
3. behandeling via de neus in de vorm van neusdruppels (nasya);
4. inwendig door middel van oraal genomen kleine doses;
5. uitwendige behandeling van wonden en huidaandoeningen;
6. reinigende en voedende therapie in de vorm van klisma's (vasti).

Over het algemeen worden deze therapeutische maatregelen als op zichzelf staande therapieën toegepast. Daarnaast kunnen ze deel uitmaken van een reinigingsprogramma (pancha karma) dat uit meerdere onderdelen bestaat.
Kruidenoliën worden in ayurveda voor het grootste deel toegepast als massageoliën.
Het gebruik ervan combineert de heilzame effecten van massage met de geneeskrachtige werking van medicinale kruiden. De kruiden die in de olie verwerkt zijn verlenen elke olie zijn specifieke werking en indicaties.
De keuze van de juiste kruidenolie is in hoge mate bepalend voor het effect van de behandeling. Meer dan honderd recepten van zeer werkzame oliën werden reeds vermeld in de klassieke geneeskundige werken van Charaka (1500 v. Chr.) en Sushruta (1000 v. Chr.). Veel van deze recepten worden nu nog bereid en met succes toegepast. In Zuid-India zijn verschillende ziekenhuizen gespecialiseerd in het gebruik van medicinale oliën bij de behandeling van chronische aandoeningen. Met name in de deelstaat Kerala zijn klinieken gevestigd waar oliebehandelingen en massage veelvuldig gebruikt worden bij behandeling van onder meer reuma en huidziekten. Deze klinieken worden druk bezocht, ook door patiënten uit andere delen van de wereld.

Yoga & Ayurveda Health vzw

logo YAHVereniging zonder winstoogmerk

Opleidingen - Consulten - Massages