Ayurvedische kruidenoliën en taila's

Werking ayurvedische kruidenoliën
Ayurveda onderscheidt bij de behandeling van verstoorde dosha's en ziekten een inwendige en een uitwendige therapie. De inwendige therapie maakt gebruik van voeding en medicijnen. Als uitwendige therapie worden massage en oliebehandelingen voorgeschreven. Over het geheel genomen brengen uitwendig toegepaste ayurvedische kruidenoliën alle drie de dosha's in balans en verminderen ze verhoogde dosha's. Ze stimuleren de huidfuncties en versterken de regeneratie van de lichaamsweefsels (dhatu's) en het immuunsysteem.

De medicinale kruidenoliën verhogen het metabolisme (agni) van de verschillende weefsels. De kruidenoliën werken op directe wijze in op de huid, het vetweefsel, het bindweefsel, het spierweefsel en het bloed. Omdat de oliën na enige tijd via de huid in het bloed komen, werken ze tevens op de longen, de dikke darm en andere organen. Via de huid en de slijmvliezen beïnvloeden ze daarnaast het zenuwstelsel.

Essentieel bij de behandeling van vrijwel alle aandoeningen is het lichaam te ontdoen van schadelijke stoffen. Oliemassage is bij uitstek geschikt om toxinen die in de lichaamsweefsels aanwezig zijn los te maken en af te voeren. Zowel de massage als de kruiden stimuleren de doorbloeding en de uitscheiding, zodat toxinen gemakkelijker via de huid en de uitscheidingsorganen het lichaam kunnen verlaten. 
Ayurvedische kruidenoliën bevorderen de natuurlijke zuiveringsprocessen van het lichaam, waardoor verstoringen opgeheven worden en het immuunsysteem beschermd en versterkt wordt.

Samenstelling en bereiding
De therapeutische effecten van de oliën op deze site zijn terug te voeren op de olie en de erin verwerkte kruiden. De meeste kruidenoliën zijn bereid op basis
van sesamolie. Andere basisoliën die worden gebruikt zijn ook afkomstig van oliehoudende zaden, zoals kokosnoot. In het algemeen worden ayurvedische kruidenoliën als volgt bereid: 1 deel kruiden, 4 delen olie en 16 delen water worden gedurende 4 tot 8 uur op een laag vuur verwarmd. Tijdens dit proces gaat de medicinale werking van de kruiden over op de basisolie. De olie is klaar zodra al het water uit het beginmengsel is verdampt.
Van kruiden die voornamelijk uit harde delen bestaan wordt eerst een decoct (aftreksel) gemaakt dat na te zijn gefiltreerd aan de olie wordt toegevoegd. Het indampen geschiedt vervolgens op de beschreven manier.
Kruiden die hun werking ontlenen aan de aanwezigheid van aromatische olie worden doorgaans niet verwarmd in de basisolie. De gepulveriseerde kruiden worden bij een normale temperatuur aan de olie toegevoegd en na 1 etmaal uit de oplossing gezeefd. Afhankelijk van de basisolie en gebruikte ingrediënten heeft elke kruidenolie een geheel eigen bereidingswijze. 

Toepassingen
De volgende aanduidingen worden voor de verschillende therapeutische toepassingen gebruikt:

Lichaamsmassage (L): oliemassage van het lichaam met uitzondering van het hoofd, benodigde hoeveelheid circa 15 ml.
Massage van het hoofd (H): massage van het gezicht en de hoofdhuid, benodigde hoeveelheid circa 5 ml. Oliën voor massage van het hoofd: Aminjal, Baladir, Basugandar, Brahmi, Bringraj, Cheryani, Dhantara, Janu, Jivantal, Kharpastan, Ksiera, Vilamru, Vilapas.

Plaatselijke massage (P): massage van de aangedane lokatie en de omringende weefsels.

Nasya (N): behandeling waarbij enkele druppels olie via de neus worden opgesnoven.
Deze behandeling heeft een optimaal effect na een massage van het hoofd. Nasya's worden 2 maal daags tussen de massagebehandelingen door toegepast.
Standaarddosering: 3 à 4 druppels per neusgat, indien nodig maximaal 6 druppels per neusgat. Kinderen halve dosering. De meest gebruikte oliën voor nasya's zijn Janu, Jivantal en Shadvindu. Ook Aminjal, Dhantara, Ksiera en Kharpastan kunnen als nasya worden toegepast.

Kruin (K): toediening van enkele druppels op de kruin heeft een zenuwsterkende werking. Dosering: 5 druppels, 1 maal per dag. Oliën: Janu en Jivantal. Combinatie van nasya en kruin is mogelijk. Kruindruppels worden bij voorkeur toegepast voorafgaand aan een massagebehandeling.

Vasti
vasti's (klisma's) kunnen aanvullend worden toegepast. Aangezien de genese van stoornis en de bijkomende symptomen echter in hoge mate bepalend zijn voor de toepassing en de behandelingsduur, is het niet mogelijk een standaardgebruiksaanwijzing te geven. In Nederland wordt deze therapievorm toegepast door ayurvedisch werkende artsen.

Oraal (O): i
inname van kruidenoliën voor inwendige reiniging of medicatie. Dosering: 1/2 à 1 theelepel, 2 maal daags. Kinderen 1 maal daags. Oraal worden toegepast: Baladir, Dhantara, Gandali, Ksiera, Maha Narayan.

Spier- en gewrichtsaandoeningen
Een belangrijk deel van het indicatiegebied van kruidenoliën wordt gevormd door aandoeningen van spieren en gewrichten.
In de ayurvedische geneeskunde worden de verschillende vormen van spier- en gewrichtsaandoeningen onderscheiden op grond van specifi eke dosha-verstoringen.
Vanuit etiologisch gezichtspunt wordt zo een onderscheid gemaakt tussen vata-,pitta- en kapha-aandoeningen.
Bij het toepassen van kruidenoliën in de behandeling van gewrichts- en spieraandoeningen wordt daarnaast een praktische indeling in drie typen gehanteerd, die uitgaat van de volgende prominente kenmerken en waarnemingen:
type 1 ochtendstijfheid, pijn door beweging, gevoelige gewrichten, instabiliteit tijdens staan en lopen;
type 2 zwelling van zachte weefsels, vochtophoping;
type 3 zwelling door kapsel- of botvergroting (botaanwas), deformatie.

Onafhankelijk van het type wordt bij de eerste behandelingen in principe altijd gebruik
gemaakt van Maha Narayan of Baladir. Maha Narayan kent toepassing bij lichamelijke zwakte en bij de behandeling van oudere patiënten. Baladir wordt gebruikt indien sprake is van duidelijke ontstekingsverschijnselen en zwelling van gewrichten.
Maha Narayan en Baladir geven een onmiddellijke verlichting die de patiënt duidelijk zal ervaren. Na 4 tot 7 behandelingen wordt overgegaan op een olie die overeenkomt met het type. Bijgaande tabel geeft een overzicht van de specifieke indicaties. De behandelingsmethode vindt u later in het vademecum bij de beschrijving van de betreffende kruidenolie.
Ook bij lichte aandoeningen gebruikt men in aanvang een sterk werkende olie. Intensieve behandeling van lichte gewrichtsaandoeningen is in veel gevallen waardevol.
Omgekeerd geldt dat een olie bedoeld voor gewrichtsaandoeningen in de beginfase slechts een matig effect heeft bij vergevorderde aandoeningen.
Bij chronische pijn echter gebruikt men tijdens de eerste behandelingen Ksiera tot er een merkbare vermindering van de pijn optreedt. Maha Narayan is dan de aangewezen olie bij verdere behandelingen.
De werkzaamheid van de massage kan nog worden vergroot door de patiënt voorafgaand aan de massage een zweetbehandeling te laten ondergaan. De toevoer van warmte met behulp van sauna of zweetcabine lost afvalstoffen op, zodat deze via de transpiratie kunnen worden afgevoerd.

Gebruik van kruidenoliën in de praktijk
Bij de toepassing van de ayurvedische massageoliën is het gebruik van ayurvedische massagetechnieken niet direct vereist. Wèl van belang is dat de kruidenoliën lang genoeg op het lichaam kunnen inwerken. Dit betekent dat de massageolie niet direct na de massage moet worden verwijderd.
Het beste is alleen die hoeveelheid olie te nemen die voor de behandeling van dat moment nodig is. De hoeveelheid olie die u voor een volledige lichaamsmassage nodig heeft ligt rond de 15 ml. De ideale temperatuur van de olie bij het opbrengen is circa 40°C. De olie kan in een klein flesje opgewarmd worden in warm water, eventueel met behulp van een oliewarmer. Het verdient aanbeveling de olie ook tijdens de massage op temperatuur te houden.
De gebruikte olie dient u niet terug te doen in de voorraadfles. Olie die overblijft kunt u het best in een apart flesje bewaren. Door dit restant later te verwarmen tot 100°C maakt u het steriel en weer geschikt voor gebruik. Bij kleine hoeveelheden gaat dit opwarmen vrij snel. Voortdurende controle van de temperatuur door middel van een thermometer is daarom noodzakelijk. Bij het bereiken van 90°C verwijdert u de olie van de warmtebron. De temperatuurstijging zal nog even doorgaan tot 100°C of net erboven. Zorg ervoor dat de temperatuur niet boven de 120°C komt. Na afkoeling kunt u de olie overgieten in een fl esje en zo afsluiten van de lucht.

Mengen van oliën
Bij bepaalde aandoeningen worden twee kruidenoliën gemengd in een verhouding 1:1. Enkele goede combinaties zijn: Karpo en Maha Narayan bij motorische zwakte en spieratrofie, of Baladir en Kharpastan bij zenuwontsteking.
De volgende oliën worden nooit in mengsels gebruikt: Basugandar, Janu, Krochal, Shadvindu en Vranapal.

Behandeling van vlekken
Enkele kruidenoliën in dit vademecum zijn bewerkt in kruiden die van nature bepaalde kleurstoffen bevatten. Deze kleurstoffen zijn met de normale wasprocedures soms moeilijk te verwijderen uit kleding, handdoeken e.d. Bij materialen die op 95 °C gewassen kunnen worden, biedt toevoeging van soda aan het wasmiddel meestal uitkomst. Het gebruik van soda is niet nadelig voor de kwaliteit van de stof.

Yoga & Ayurveda Health vzw

logo YAHVereniging zonder winstoogmerk

Opleidingen - Consulten - Massages